كارشناسان و اساتيد داخلي و خارجي مرمت و بازسازي‌هاي انجام گرفته در مسجد كبود تبريز را به عنوان نمونه كار سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري آذربايجان شرقي مورد توجه قرار داده و به نقاط ضعف و قوت آن پرداختند.

يكي از محورهاي جدي و مهم نخستين كنفرانس بين المللي مقاوم سازي لرزه اي و سومين كنفرانس ملي مقاوم سازي كشور‌، مقاوم سازي ابنيه باستاني و ميراث ماندگار بود كه مسجد كبود، فيروزه جهان اسلام به عنوان محل و موضوع ارايه كارگاه در اين موضوع خاص انتخاب شده بود.
براساس اين گزارش، اساتيد، كارشناسان و دانشجويان از داخل و خارج كشور با حضور در مسجد كبود تبريز و مشاهده وضعيت فعلي اين بناي عظيم و يادگار سال‌هاي دور معماري هنرمندان تبريزي و مسلمان از آثار به جا مانده و تاثيرات بلايي همچون زلزله در بناهاي تاريخي و باستاني سخن گفتند.
اين افراد مرمت و بازسازي‌هاي انجام گرفته را در اين بنا به عنوان نمونه كار سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري آذربايجان شرقي مورد توجه قرار داده و به نقاط ضعف و قوت آن پرداختند و همچنين برخي راهكارهاي پيشنهادي نيز ارائه دادند.
كيپور استاد دانشگاه استانبول و مسئول پروژه بناهاي باستاني در تركيه و برخي كشورهاي همسايه در مورد مشكلات ناشي از مرمت بناهاي تاريخي گفت: بيش از 95 درصد سازه‌هايي كه مقاوم سازي و بازسازي شده‌اند در دراز مدت با مشكلات زيادي از جمله تخريب روبرو مي‌شوند، زيرا به فرم و نياز بناهاي تاريخي توجه نمي‌شود.
وي گفت‌: مهندسي سازه‌هاي سنتي بيشتر شبيه به هم است و با بررسي چند نمونه از آنها مي‌توان به آناليز دقيق و راهكار‌هاي درستي دست يافت‌.
اين استاد دانشگاه استانبول با اشاره به بناهايي مانند مسجد كبود افزود: سازه‌هاي بنايي مانند سازه‌هاي بتني نيستند و نيروي كششي كمي دارند كه به وسيله وجود الوارها و بست‌هاي فلزي ايجاد شده است و بناهاي قديمي به دليل همراهي با شرايط طبيعي و به ويژه رطوبت زمين پابرجا مانده‌اند.
وي افزود‌: بدون شك در زير تمام بناهاي قديمي، چاه‌هايي براي تنظيم و تخليه رطوبت وجود داشته است و اين چاه ها علاوه بر تخليه رطوبت در مواقع حوادث و بلاياي طبيعي مانند زلزله هم نقش تخليه كننده فشار را داشتند و اينگونه خطر تخريب بنا كاهش پيدا مي‌كرده است‌.
كيپور تصريح كرد‌: زمين بايد نفس بكشد و اين نياز زمين در گذشته با اين چاه‌ها و تونل‌ها رفع مي‌شده است‌، اما پر شدن اين چاه‌ها در دوران حاضر باعث تخريب بناهايي مي‌شود كه صد‌ها سال به سلامت عمر كرده بودند.
اين كارشناس معتقد است كه از اين گونه چاه‌ها در زير مسجد كبود نيز و جود داشته است، اما رطوبت قابل مشاهده در بناي فعلي نشاندهنده مسدود شدن آن است و اگر تدبير مناسبي براي تخليه رطوبت انجام نگيرد در سال‌هاي آتي آسيب‌هاي جدي به اين بنا وارد خواهد آمد.
پس از سخنان اين استاد دانشگاه ايراني در دانشگاه‌هاي تركيه‌، علي بايراكتار در تحليل فرم و ساخت بناي مسجد كبود تبريز گفت‌: در سازه‌هاي بنايي مانند اين مسجد كبير در هر طبقه و سطحي از بنا‌، سيستم باربري و تنظيم فشار به وسيله الوار تعبيه شده است.
وي تاكيد كرد‌: بخش‌هاي گوشه‌اي گنبد مسجد كبود نيز براي تخليه فشار است و فشار گنبد را به زمين منتقل مي كند و اين از زيبايي‌ها و توانمندي‌هاي معماري اين بناست.
اين استاد معماري سنتي تركيه خطاب به دانشجويان و كارشناسان حاظر در صحن مسجد كبود تأكيد كرد با به كارگيري روش‌هاي علمي و مدرن بايد از اين بناي زيبا‌، تاريخي و فيروزه‌اي جهان اسلام مراقبت كرد تا براي آيندگان به يادگار بماند.
گزارش فارس حاكي است، اين كارگاه براي بازديد و بررسي نقشه‌ها و كارهاي مرمتي انجام شده توسط سازمان ميراث فرهنگي و پرسش و پاسخ ميان دانشجويان و اساتيد وكارشناسان به مدت چند ساعت ادامه يافت و از بخش هاي جذاب و علمي همايش به شمار آمد.