مرحوم آيت‌الله محمدعلی قاضی طباطبايی هميشه سد مستحكمی در مقابل خطوط انحرافی در جريانات ضد‌انقلابی بود و از اوان پيروزی انقلاب عليه جريانات منحرف و وابسته نظير خلق مسلمان افشاگری‌های لازم را می‌نمود و منحرفان با وجود ايشان قدرت و جرات ابراز وجود پيدا نمی‌كردند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)،منطقه آذربایجان شرقی، شهيد آيت‌الله محمدعلی قاضی طباطبايی، در سال 1293 شمسی در تبريز متولد شد. پدرش حاج ميرزا باقر و عمويش ميرزا اسدالله از علمای بنام تبريز بودند و ايشان تحصيلات مقدماتی علوم دينی را در مدرسه طالبيه نزد آن دو فرا گرفت.در سن 24 سالگی در بحبوحه مبارزات در تبريز به همراه پدرش به تهران تبعيد شد و پس از چند ماه توقف در تهران و ری به تبريز مراجعه نمود.

در سال 1318 جهت ادامه تحصيل علوم دينی به قم عزيمت كرد و درسال 1328 راهی نجف گرديد و در شهر قم از محضر آيات عظام مرحوم آيت‌الله سيد‌محمد خوانساری، مرحوم آيت‌الله سيد‌محمد حجت كوه كمره‌ای و مرحوم آيت‌الله صدر و نيز مرحوم آيت‌الله بروجردی و آيت‌الله گلپايگانی و در نجف اشرف از حضور اساتيد بزرگی چون حكيم، عبدالحسين رشتی، ميرزا باقر زنجانی، بجنوردی و كاشف الغطاء كسب فيض نمود.

                                                   فعاليت‌های سياسی شهيد محراب

شهيد قاضی طباطبايی در سال 41، با شروع نهضت اسلامی، به علت فعاليت عليه رژيم، توسط مأموران دستگير و به زندان قزل قلعه منتقل و سپس به شهرهای بافت و كرمان و زنجان و پس از آن به عراق تبعيد شد ولی پس از يكسال به ايران بازگشت و به هدايت مردم و روشنگری و تبليغ اسلام پرداخت.

آيت‌الله شهيد‌قاضی به اتهام اينكه در خلال بحث پيرامون حكومت اسلامی و جنايات اسرائيل در يك سخنرانی علنی نام امام را به عظمت و عزت بر زبان آورد به مدت شش ماه به بافق كرمان تبعيد شد. پس از آن به بهانه ديگری شش ماه، ديگر به زنجان تبعيد شد.

شهيد‌ قاضی در تبريز تنها نماينده تام الاختيار حضرت امام خمينی(ه) بوده و نقش ايشان در شكل دادن به مبارزات مردم تبريز نيز شايان توجه بود.بنابراين محور مبارزه در آذربايجان‌شرقی و مركز مبارزات، مسجد شعبان بود كه شهيد قاضی طباطبائی امامت آنجا را عهده دار بودند.

شهيد قاضی در مبارزه از همه جلوتر و فوق العاده محبوب و مورد احترام بودند و به همين دليل دسيسه دشمنان و منحرفين از اسلام عليه ايشان كارگر نمی‌شد. نفوذ ايشان به حدی بود كه اگر روزی را در آذربايجان تعطيل اعلام می‌كردند بدون شك آن روز همه جا به‌حال تعطيل در می‌آمد. آيت‌الله شهيد قاضی جزو اولين كسانی بود كه در آذربايجان اعلاميه خلع شاه از سلطنت را امضا كرد. ساواك با صرف بودجه‌های ويژه جريانات مخالف ايشان در تبريزرا تقويت می‌كرد تا اثرات فعاليت‌های ايشان را در زمينه‌سازی برای انقلاب خنثی كند.

در ماه‌های قبل از پيروزی انقلاب، رهبری جريان‌های حاد سياسی، برپايی تظاهرات و تشكيل مجالس، همه بر عهده اين شهيد بزرگوار بود و ايشان اولين امضاء كننده اعلاميه 29 بهمن 56 در چهلم شهدای قم بود.

مرحوم آيت الله شهيد قاضی هميشه سد مستحكمی در مقابل خطوط انحرافی در جريانات ضد‌انقلابی بود و از اوان پيروزی انقلاب عليه جريانات منحرف و وابسته نظير خلق مسلمان افشاگری‌های لازم را می‌نمود و منحرفان با وجود ايشان قدرت و جرأت ابراز وجود پيدا نمی‌كردند.

                                    خدمات شهيد ‌قاضی بعد از پيروزی انقلاب 

خدمات ايشان بعد از پيروزی انقلاب نيز شايسته توجه بسيار است. مرحوم شهيد قاضی طباطبايی بلافاصله بعداز پيروزی انقلاب از طرف امام به سمت امام جمعه تبريز منصوب شدند و اولين نماز جمعه را در اين شهر بزرگ برپا كردند. ايشان همچنين كميته‌های انقلاب اسلامی آذربايجان‌شرقی وغربی را تشكيل دادند و نقش زيادی در راه اندازی استانداری‌ها، فرمانداری‌ها و ادارات استان ايفا نمودند.

مرحوم قاضی همچنين تلاش زيادی برای رسيدگی به محرومان و مستضعفين متحمل شدند و پس از يك عمر مجاهده و تلاش خالصانه بدست عوامل خود فروخته و سر سپرده استكبار جهانی به شهادت نائل آمدند.

 
                                      نحوه‌ی شهادت آيت‌الله قاضی طباطبايی

شهيد در دهم آبان 1358 شمسی، مصادف با عيد سعيد قربان، نماز عيد را اقامه و در خطبه نماز می‌گويد: كه را تهديد به قتل می‌كنند، من از شهادت نمی‌ترسم و آماده‌ام و از خدا می‌خواهم.»

در همان روز، بعد از اقامه‌ی نماز مغرب و عشاء در راه مراجعت به منزل توسط منافقين در خيابان مورد اصابت گلوله‌های ناجوانمردانه قرار می‌گيرد. جسد غرق در خون ايشان به بيمارستان منتقل می‌گردد. ولی ايشان به آرزوی ديرينه خود كه همان شهادت در راه اسلام باشد، نايل می‌گردد.

آيت الله قاضی پس از شهادت استاد مطهری بارها گفته بودند: ای كاش من هم مثل استاد مطهری، روزی شربت شهادت بنوشم.

                       پيام امام خمينی بعد از شهادت آيت الله قاضی طباطبائی

رهبر كبير انقلاب اسلامی به مناسبت شهادت آيت الله قاضی طباطبائی در پيامی به مردم آن را مصيبتی بزرگ كه نشانه شكست حتمی دشمنان اسلام است ناميده و بيان می‌كنند:

بسم الله الرحمن الرحيم « انالله و انا اليه راجعون »

با كمال تاسف، ضايعه ناگوار شهادت عالم مجاهد حجت‌الاسلام و‌المسلمين حاج سيد‌محمد‌علی قاضی‌طباطبائی رحمت‌الله عليه را به عموم مسلمانان متعهد و علمای اعلام مجاهد و مردم غيور مجاهد آذربايجان و خصوص بازماندگان اين شهيد سعيد تسليت عرض و از خداوند متعال صبر انقلابی برای مجاهدين راه حق و اسلام خواستارم.

ملت عزيز برومند ايران و آذربايجانيان غيرتمند عزيز بايد در اين مصيبت‌های بزرگ كه نشانه شكست حتمی دشمنان اسلام و كشور و عجز و ناتوانی و خود باختگی آنان است‚ هر چه بيشتر مصمم و در راه هدف اعلای اسلام و قرآن مجيد بر مجاهدات خود افزوده و از پای ننشينيد تا احقاق حق مستضعفين از جباران زمان بنمايند.

عزيزان من در انقلابی كه ابر قدرت‌ها را به عقب رانده و راه چپاول‌گری آنان را از كشور بزرگ بسته است، اين ضايعات و ضايعات بالاتر اجتناب ناپذير‌است. ما بايد از كنار اين وقايع با تصميم و عزم و خونسردی بگذريم و به راه خود كه راه جهاد فی‌سبيل‌الله است، ادامه دهيم. شهادت در راه خداوند، زندگی افتخار آميز ابدی و چراغ هدايت برای ملت هاست. ملت‌های مسلمان از فداكاری مجاهدين ما در راه استقلال و آزادی و اهداف توسعه اسلام بزرگ الگو بگيرند و با پيوستن به هم سد استعمار و استثمار را بشكنند، به پيش به سوی آزادگی و زندگی انسانی بروند.
از خداوند متعال عظمت اسلام و مسلمين و رحمت و مغفرت برای شهدای راه حق و شهيد طباطبائی خواستارم.

والسلام‌عليكم ‌و‌رحمت‌الله و بركاته / روح‌الله الموسوی‌الخمينی

                                              آثار علمی شهيد محراب

آن شهيد بزرگوار بدليل تسلطی كه به زبان عربی داشت مقالاتی به زبان عربی برای مجلات كشورهای عربی نيز می‌‌نگاشت. مقالات زيادی از ايشان در مجلات مصر چاپ شده‌است، مطالعات تبليغاتی ايشان به تصريح دوستان و آشنايان كم‌نظير و اطلاعات ادبی ايشان بسيار وسيع بود.

مقدمه و تصحيح تفسير (جوامع‌المجامع) علامه طبرسی، ذكر حديقه الصالحين در (الذريعه‌ الی تصانيف‌الشيعه) شيخ آقا‌بزرگ تهرانی، پاورقی بر (فردوس‌الاعلی) نوشته كاشف‌الغطاء تعليقات بر (انوار‌نعمانيه)، اضافات و تعليقات بر كتاب (انيس‌الموحدين) نراقی، تقريرات دروس اساتيد نجف. تقريرات فقه و اصول مرحوم آيت‌الله حجت، مراسلات با مرحوم علامه كاشف‌الغطاء، كتاب (صدقات اميرالمومنين و صديقه‌طاهره)، تاريخ قضا در اسلام. حضرت امام‌حسين(ع)، تحقيق روز اربعين از جمله آثار قلمی است كه از ايشان به يادگار مانده است.