معافیت تحصیلی ، پزشکی و کفالت در قانون خدمت وظيفه عمومي

 `پيام ميشو به نقل از نو اندیش: بدنبال سوال های پی در پی خوانندگان "نواندیش" درخصوص قوانین مرتبط با معافیت از خدمت وظیفه عمومی ، در زیر مشروح قوانین معافیت تحصیلی ، پزشکی و کفالت می آید:

بخش اول ـ معافيت تحصيلي

ماده 32ـ
 طلاب علوم ديني كه قبل از رسيدن به سن مشموليت و يا اعزام هم طبقه خود طبق ضوابط شوراي مديريت حوزه علميه قم و يا نماينده رسمي آن در شهرستانها به تحصيل اشتغال ورزند در مدت تحصيل مي توانند از مزاياي ماده 31 قانون استفاده كنند . ارزشيابي ميزان تحصيل با شوراي مديريت و يا نماينده آن خواهد بود .

تبصره ـ
 مشمولان ديپلمه كه دوره سطح ويا حداقل 6 سال دوره خارج را گذرانده باشند به ترتيب همانند مشمولان ليسانس و دكتر خواهند بود و چنانچه بدون ديپلم دوره هاي مذكور را گذرانده باشند همانند مشمولان فوق ديپلم و فوق ليسانس مي باشند و در هر صورت طلابي كه به درجه اجتهاد نايل گردند همانند مشمولين دكترا مي باشند .

ماده 33ـ
 صدور كارت معافيت تحصيلي دانش آموزان وهنر جويان و دانشجويان و طلاب علوم ديني موكول به گواهي اشتغال به تحصيل آنان از طرف مقامات صالحه بوده و مدت اعتبار آن يكسال تمام است .

ماده 34ـ
 دانش آموزان و هنر جويان و دانشجويان وطلاب علوم ديني مشمول به محض ترك تحصيل يا اخراج ويا فراغ از تحصيل بايد براي انجام خدمت دوره ضرورت خود را معرفي كنند .

مقامات مسئول مكلفند صورت اسامي اين قبيل مشمولاني را با ذكر مشخصات كامل ونشاني و رشته تحصيلي به طور انفرادي و بدون تأخير به سازمان وظيفه عمومي محل ارسال دارند .

 تبصره 1ـ
مشمولاني كه با داشتن معافيت تحصيلي در خارج از كشور تحصيل مي كنند پس از ترك تحصيل يا فراغ از تحصيل موظفند حداكثر ظرف يكسال خود را به سازمان وظيفه عمومي مربوط در داخل كشور معرفي كنند .

تبصره 2ـ
 مقامات مسئول حسب مورد موظفند ارزش تحصيل اين قبيل مشمولان را از تاريخ تسليم مدارك حداكثر ظرف دو ماه تعيين و به آنان تسليم و مراتب را به اداره وظيفه عمومي اعلام كنند .

 ماده 35ـ
 مشمولان ديپلمه كه باداشتن برگ آماده به خدمت يا برگ معافيت موقت از خدمت دوره ضرورت در مسابقه ورودي يكي از دانشگاهها يا مؤسسات آموزش عالي داخل كشور قبول شده تا زماني كه به تحصيل اشتغال دارند ، مي توانند از معافيت تحصيلي استفاده نمايند مشروط به اينكه داراي غيبت غير موجه نباشند اين معافيت فقط براي يكبار داده خواهد شد .

ماده 36 ـ
 فارغ التحصيلان ديپلمه در صورتي كه از نظر مقررات اين قانون و بنا به گواهي وزارت فرهنگ و آموزش عالي حائز شروط اشتغال به تحصيل در خارج از كشور باشند و ادامه تحصيل آنان در رشته هاي مورد تأييد وزارت فرهنگ و آموزش عالي باشد مي توانند با استفاده از مقررات معافيت تحصيلي براي ادامه تحصيل به خارج از كشور مسافرت كنند .

ماده 37 ـ
 دانش آموزاني كه قبل از سن مشموليت بخواهند در خارج از كشور ادامة تحصيل دهند در صورتي كه مورد تأييد وزارت آموزش و پرورش باشد مي توانند از معافيت تحصيلي براي ادامه تحصيل در خارج از كشور استفاده نمايند .

 تبصره ـ
 فرزندان ايرانيان مقيم خارج از كشور و فرزندان مأمورين ثابت دولت جمهوري اسلامي ايران در خارج از كشور همچنين كساني كه قانوناُ تحت كفالت يا ولايت قانوني آنها هستند تا اخذ ديپلم ازمقررات اين ماده مستثني بوده و ادامه تحصيل آنان در رشته هاي عالي و دانشگاهي با تأييد وزارت فرهنگ و آموزش عالي بلامانع خواهد بود .

ماده 38ـ
 آئينامه اجرائي مواد اين بخش از طرف وزارتخانه هاي كشور ، دفاع ، سپاه . آموزش و پرورش  و فرهنگ و آموزش عالي وبا كسب نظر از شوراي مديريت حوزه علميه قم و ادارة وظيفه عمومي تهيه وتصويب وبه موقع اجراء گذاشته خواهد شد .

بخش دوم ـ معافيت پزشكي

ماده 39ـ
مشمولان خدمت وظيفه عمومي از نظر وضع مزاجي و استعداد جسمي و رواني به چهاردسته به شرح زير تقسيم مي شوند:

 1ـ كساني كه از نظر جسمي و رواني سالم وقادر به انجام خدمت هستند .

2ـ كساني كه به علت نقص عضو يا ابتلاء به بيماري از سلامتي كامل برخوردار نبوده اما قادر به انجام خدمت در امور غير رزمي مي باشند .

3ـ كساني كه به علت عدم رشد يا ابتلاء به بيماري   موقتاً قادر به انجام خدمت دوره ضرورت نيستند .

4ـ مشمولاني كه به علت نقص عضو يا ابتلاء به بيماري جسمي و يا رواني به طور دائم قادر به انجام خدمت دوره ضرورت نيستند .

تبصره 1ـ
 نحوه طبقه بندي مشمولان وطرز معاينه وضوابط معافيت پزشكي آنها به موجب آئيننامه معاينه پزشكي مشمولان خدمت وظيفه عمومي خواهد بود كه وسيله ستاد مشترك تهيه وبه تصويب وزارتخانه هاي بهداري ، كشور ، دفاع وسپاه پاسداران انقلاب اسلامي خواهد رسيد .

تبصره 2ـ
 مشمولان موضوع بند 2 اين ماده كه براي انجام خدمت در مشاغل غير رزمي نيروهاي نظامي يا انتظامي اختصاص داده مي شوند ، آن قسمت از برنامه آموزش عملي و نظامي را كه به تشخيص كميسيون پزشكي مراكز آموزش نيروهاي مسلح با سلامتي آنان منافات داشته باشد انجام نخواهد داد .

ماده 40ـ
به مشمولاني كه به علت ابتلاء به بيماري موقتاً قادر به خدمت دوره ضرورت نباشند براي مدتي كه شوراي پزشكي تعيين مي نمايد ودر هر مال متجاوز از يكسال نخواهد بود معافيت موقت پزشكي  داده خواهد شد و در سال دوم در صورت ادامه بيماري به همان نحو اقدام و چنانچه در سال سوم نيز قادر به انجام خدمت نباشند به طور دائم ازخدمت دوره ضرورت معاف خواهندشد .

 تبصره 1ـ
 مشمولان پزشك فقط در صورتي معاف دائم از خدمت دوره ضرورت شناخته مي شوند كه قادر به اشتغال به حرفه طبابت نباشند . آن تعداد از مشمولين پزشك خدمت دورة ضرورت  كه از سلامتي كامل برخوردار نيستند ليكن قادر به طبابت مي باشند ، به خدمت دوره ضرورت اعزام مي گردند و برابر نظر شوراهاي پزشكي از خدمت سنگين معاف خواهندشد .

تبصره 2ـ
 در زمان جنگ يا بسيج همگاني  مي توان افرادي را كه زمان صلح به علل پزشكي يا تكفل از خدمت دوره ضرورت معاف شده اند نيز به خدمت احضار كرد.

ماده 41ـ
 معاينه مشمولان وسيله يكنفر پزشك از نيروهاي مسلح انجام مي شود ودر صورت نبودن پزشك  نيروهاي مسلح از پزشكان غير نظامي كه صلاحيت آنان وسيله بهداري  و فرماندار يا بخشدار محل تأييد شده باشد استفاده خواهد شد .

تبصره 1ـ
 اظهار نظر در مورد معافيت پزشكي مشمولان بايد توسط سه نفر پزشك كه مورد تأييد رئيس بهداري و فرماندار محل باشند انجام شود و رأي اكثريت اين پزشكان معتبر است .
تبصره 2ـ
 مديران عامل بهداري هر استان موظفند پزشكان مورد نياز شوراهاي پزشكي موضوع تبصره را تعيين و به فرمانداري محل معرفي نمايند .

ماده 42ـ
 در صورتي كه مشمولان در حين خدمت دوره ضرورت مبتلا به نقص عضو يا بيماريهائي شوند ، پس از اتمام مدت معالجه كه كمتر از 6 ماه نباشد طبق نظر شوراي پزشكي بيمارستانهاي نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي كه مورد تأييد عقيدتي ـ سياسي در نيروي مربوطه هستند قادر به انجام خدمت نباشند از انجام بقيه خدمت دوره ضرورت معاف خواهند بود .

تبصره ـ
دوران معالجه مشمولان موضوع اين ماده جزو خدمت دوره ضرورت آنان محسوب مي گردد.

ماده 43ـ
چنانچه رئيس اداره وظيفه عمومي ظرف 5 سال به نحوي اطمينان حاصل نمايد كه مشمولي با تقلب و دسيسه در معاينه  يا برخلاف اين قانون و آئين نامه معاينه و معافيت پزشكي از خدمت دوره ضرورت معاف تشخيص داده شده از اين قبيل مشمولان توسط شوراي عالي پزشكي شامل 5 نفر از پزشكان نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران تشكيل مي گردد معاينه مجدد بعمل خواهد آمد و نظر اين شورا قطعي و لازم الاجراء است .

بخش سوم ـ معافيت كفالت

ماده 44ـ
مشمولان زير حسب مورد از انجام خدمت دوره ضرورت معاف مي باشند:

          الف ـ يگانه مراقب ونگهدارنده پدريا جد يا برادر ويا مادر يا جده يا خواهر كه قادر به اداره امور خود نباشند .

          ب ـ يگانه سرپرست و نگهدارنده برادر يا خواهر صغير .

          ج ـ يگانه سرپرست خواهر مجرد در صورتي كه تا سن 24 سالگي مجرد باشد .

          د ـ از 2 يا 3 برادر واجد شرايط اعزام به خدمت يكي از آنان تا خاتمه خدمت ديگري به خدمت دوره ضرورت يا احتياط اعزام نخواهد شد و ترتيب تقدم در اعزام برمبناي سن مشمول خواهد بود .

    ه ـ مشمولين غير غايبي كه داراي همسر يا فرزند تحت تكفل مي باشند تا تصويب و اجراي لايحه مذكور در ماده 55 اين قانون در زمان صلح .

بديهي است پس از تصويب و اجراي لايحه مذكور به شرط نداشتن مانع ديگري مشمولين فوق به خدمت اعزام خواهندشد .

تبصره 1ـ
 مشمولان بندها ي الف و ب چنانچه در 5 سال متوالي داراي شرايط معافيت موقت از خدمت باشند در پايان سال پنجم به آنها معافيت در زمان صلح داده شد و مشمولين بند ج تا پايان سن 24 سالگي خواهر مي توانند سالانه از معافيت موقت استفاده و سپس به شرط نداشتن مانع ديگري به خدمت اعزام شوند .

تبصره 2ـ
 مشمولاني كه براي انجام خدمت وظيفه عمومي احضار مي شوند در صورتي كه در تاريخهاي معينه بدون عذر موجه خود را معرفي نكنند از معافيت موضوع اين ماده محروم مي شوند .(باتوجه به ماده 55 ) ماده 45 ملغي شده است .

ماده 46ـ
 مشمولاني كه ادعاي كفالت مي كنند مي توانند مدارك لازم را پيش از اعزام به حوزه وظيفه عمومي محل سكونت خود تسليم كنند .تحفيقات لازم نسبت به ادعاي كفالت اين قبيل مشمولان و همچنين تصديق صحت مندرجات استشهاد و مدارك آنها با شهرباني ويا ژاندارمري خواهد بود .

 تبصره ـ
در هرسال كه مشمولان سالم و بلامانع ، نياز نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي را تأمين نموده باشند به مشمولان بند 2 ماده 39 و مشمولاني كه داراي معافيت موقت ومعتبر به مدت 2 سال باشند معافيت دائم در زمان صلح داده خواهد شد .